บทที่ 12 การบริหารการพยาบาล

NUR.1 เป้าหมายและวัตถุประสงค์

มีการกำหนดความมุ่งหมาย/เจตจำนง ปรัชญา ขอบเขต เป้าหมายและวัตถุประสงค์ของการจัดบริการพยาบาลเป็นลายลักษณ์อักษรอย่างชัดเจน
(ดูรายละเอียดในบทที่ 2 ทิศทางนโยบาย)

NUR.2 การจัดองค์กรและการบริหาร

มีการจัดองค์กรและการบริหารบริการพยาบาลซึ่งเอื้ออำนวยต่อพันธกิจที่กำหนดไว้ได้อย่างมีคุณภาพและประสิทธิภาพ

(1) โครงสร้างการบริหารการพยาบาลชัดเจนและเหมาะสม (NUR.2.1)

- มีกลุ่มงานการพยาบาลหรือฝ่ายการพยาบาลอย่างเป็นทางการ
- มีการจัดตั้งคณะกรรมการซึ่งมีผู้แทนจากแผนก/สาขา/หน่วยงานย่อย เพื่อให้เกิดการบริหารแบบมีส่วนร่วม

(2) มีการกำหนดบทบาท หน้าที่ ความรับผิดชอบของกลุ่มงาน/ฝ่ายการพยาบาลชัดเจน(104)  (NUR.2.2)

- กลุ่มงาน/ฝ่ายการพยาบาลมีบทบาทในการดูแล เสริมสร้าง อำนวยความสะดวก ควบคุมการปฏิบัติงานเจ้าหน้าที่ทางการพยาบาลให้อยู่บนพื้นฐานของจริยธรรม จรรยาบรรณ กฎหมาย ความรู้

(3) มีการกำหนดหน้าที่ความรับผิดชอบของผู้นำทีมการพยาบาลทุกระดับ (NUR.2.3)

(4) ผู้นำทีมการพยาบาลทุกระดับมีความรู้ ความสามารถ ประสบการณ์ เพียงพอ (NUR.2.4)

- ด้านการบริหาร (105)
- ด้านการปฏิบัติการพยาบาล (106)
- ด้านวิชาการ (107)

(5) มีกลไกกำหนดแนวทางการปฏิบัติงาน การสื่อสาร และการแก้ปัญหาที่มีประสิทธิภาพ (NUR.2.5)

- ระบบรายงาน
- การประชุมพยาบาล
- การแต่งตั้งคณะกรรมการ
- ระบบสารสนเทศ
- การประชุมร่วมระหว่างแผนก
- การมีตัวแทนเข้าร่วมในคณะกรรมการเภสัชกรรมและการบำบัด
- การมีตัวแทนเข้าร่วมในคณะกรรมการเวชระเบียน
- การมีตัวแทนเข้าร่วมในคณะกรรมการป้องกันและควบคุมการติดเชื้อในโรงพยาบาล
- การมีตัวแทนเข้าร่วมในคณะกรรมการคุณภาพโรงพยาบาล

NUR.3 การจัดการทรัพยากรบุคคล

มีการจัดการด้านทรัพยากรบุคคลเพื่อให้บริการพยาบาลได้ตามพันธกิจที่กำหนดไว้ได้อย่างมีคุณภาพและประสิทธิภาพ

(1) การจัดอัตรากำลังคนทางการพยาบาลของแต่ละหน่วยงานอยู่บนพื้นฐาน ของความต้องการ ของผู้ป่วย ความชำนาญของกำลังคน ที่ตั้งของหน่วยงาน และปัจจัยอื่นๆที่เกี่ยวข้อง (NUR.3.1)

- กำหนดเกณฑ์การจำแนกประเภทผู้ป่วยตามความรุนแรงหรือความต้องการการพยาบาล เพื่อเป็นเกณฑ์กลางในการจำแนกผู้ป่วยของแต่ละหน่วยบริการ
- ประเมินปริมาณภาระงาน ความเพียงพอของอัตรากำลัง  หรือความต้องการเจ้าหน้าที่ การพยาบาลของแต่ละหน่วยบริการในแต่ละปี
- จัดและกระจายอัตรากำลังเจ้าหน้าที่ทางการพยาบาลให้มีความเพียงพอและยุติธรรม
- จัดประเภทเจ้าหน้าที่ทางการพยาบาลในแต่ละหน่วยบริการอย่างเหมาะสม (108)
- จัดอัตรากำลังขึ้นปฏิบัติงานในแต่ละรอบเวรเพื่อให้ผู้ป่วยได้รับบริการอย่างมีคุณภาพ (109)
- ทีมให้บริการพยาบาล/พยาบาลประจำการแต่ละหน่วยเป็นพยาบาลวิชาชีพ และ พยาบาลเทคนิค/เจ้าหน้าที่พยาบาล  ซึ่งได้รับการขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาต ให้เป็นผู้ประกอบวิชาชีพพยาบาล
- พยาบาลแต่ละคนได้รับการมอบหมายหน้าที่ตามความรู้ความสามารถ เป็นลายลักษณ์อักษร

(2) พยาบาลวิชาชีพทุกคนมีความรู้ความสามารถในการปฏิบัติงานเชิงวิชาชีพเป็นอย่างดี

- ใช้กระบวนการพยาบาลเป็นแนวทางในการปฏิบัติงาน
- ให้การพยาบาลสอดคล้องกับปัญหาและความต้องการของผู้ป่วย/ผู้ใช้บริการ และครอบครัว แต่ละราย
- ให้ข้อเสนอแนะแก่ทีมงานในการวางแผนการพยาบาลและแก้ไขปัญหาของผู้ป่วย
- ปรับปรุงวิธีการหรือการบำบัดทางการพยาบาลให้เหมาะสมกับปัญหาและความต้องการ ของผู้ป่วย
- คาดการณ์ล่วงหน้าเกี่ยวกับปัญหาฉุกเฉินที่อาจะเกิดขึ้นกับผู้ใช้บริการ   และรายงานอาการได้ทันเวลา
- แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า และแก้ไขปัญหาได้อย่างถูกต้องเหมาะสมกับเหตุการณ์
- ตัดสินใจวินิจฉัยสั่งการได้เป็นอย่างดี มีเหตุมีผล
- มีทักษะในการให้ความรู้และให้การปรึกษาเพื่อสนับสนุนการดูแลสุขภาพตนเอง ของผู้ใช้บริการและครอบครัว
- มีทักษะในการให้การพยาบาล  สามารถช่วยเหลือเจ้าหน้าที่ระดับต่ำกว่าในกรณีที่ต้องการ ให้การพยาบาลที่ซับซ้อน
- ประยุกต์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์มาใช้ในการปฏิบัติงานได้อย่างมีเหตุผล

(3) มีการประเมินผลการปฏิบัติงานอย่างสม่ำเสมอโดยเน้นที่  ผลการปฏิบัติ เชิงบวกเพื่อก่อให้เกิดความภาคภูมิใจ และส่งเสริมให้มีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง (NUR.3.2)

(4) เจ้าหน้าที่ที่มีคุณสมบัติไม่ครบตามที่ระบุไว้ในคุณสมบัติเฉพาะตำแหน่ง หรือนักเรียนฝึกงาน ปฏิบัติงานภายใต้การกำกับดูแลของพยาบาลวิชาชีพ (NUR.3.3)

NUR.4 การพัฒนาทรัพยากรบุคคล

มีการเตรียมความพร้อม การเพิ่มพูนความรู้และทักษะ  เพื่อให้เจ้าหน้าที่สามารถ ปฏิบัติหน้าที่บริการพยาบาลได้อย่างมีคุณภาพและประสิทธิภาพ
(ดูรายละเอียดในบทที่ 4 การบริหารและพัฒนาทรัพยากรบุคคล)

NUR.5 นโยบายและวิธีปฏิบัติ (คู่มือ/แนวทางปฏิบัติงาน)

มีนโยบายและวิธีปฏิบัติเป็นลายลักษณ์อักษรซึ่งสะท้อนความรู้และหลักการของวิชาชีพที่ทันสมัย สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของบริการพยาบาลรวมทั้งกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง และเจ้าหน้าที่ยึดถือเป็นแนวทางในการปฏิบัติ
(ดูรายละเอียดในบทที่ 8 กระบวนการคุณภาพทั่วไป)

NUR.6 ระบบงาน/การบริหารการพยาบาล

มีการบริหารการพยาบาลที่มีประสิทธิภาพตามมาตรฐานวิชาชีพ และตอบสนองความต้องการของผู้ป่วย

(1) กลุ่มงาน/ฝ่ายการพยาบาลสนับสนุนและส่งเสริมให้มีการนำกระบวนการพยาบาล ไปใช้ในการปฏิบัติ

(2) กลุ่มงาน/ฝ่ายการพยาบาล  สนับสนุนและประสานงาน ให้แต่ละหน่วยบริการในความรับผิดชอบ กำหนดนโยบายและวิธีปฏิบัติ ที่สอดคล้องกับมาตรฐานของวิชาชีพและตอบสนองต่อความต้องการของผู้ใช้บริการ

(3) กลุ่มงาน/ฝ่ายการพยาบาล  กำหนดเกณฑ์ชี้วัดคุณภาพการพยาบาล และเป้าหมายการพัฒนางานให้บรรลุเกณฑ์ชี้วัดในแต่ละปี

(4) กลุ่มงาน/ฝ่ายการพยาบาลสนับสนุน  ส่งเสริมให้เจ้าหน้าที่ทางการพยาบาล แต่ละหน่วยบริการมีความรู้ ความสามารถ และให้บริการได้อย่างมีคุณภาพ

- การใช้มาตรฐานการพยาบาล
- การใช้กระบวนการพยาบาลเป็นแนวทางในการปฏิบัติการพยาบาล
- การทำงานร่วมกันเป็นทีม ทั้งในวิชาชีพและระหว่างสาขาวิชาชีพ
- การพัฒนาความสามารถในการปฏิบัติการพยาบาล ให้เป็นไปตามข้อกำหนดด้านจริยธรมและจรรยาบรรณของวิชาชีพ
- การพัฒนาทักษะและความชำนาญในการปฏิบัติการพยาบาลขั้นสูงในการดูแล ผู้ป่วยเฉพาะทาง

(4) กลุ่มงาน/ฝ่ายการพยาบาล กำหนดระบบการนิเทศ สอนงาน ติดตาม และประเมินผลการปฏิบัติงาน(110)

(5) กลุ่มงาน/ฝ่ายการพยาบาล  ตรวจสอบคุณภาพและเฝ้าระวังการปฏิบัติ การพยาบาลในแต่ละหน่วยบริการพยาบาล

- การสร้างสัมพันธภาพ การให้ข้อมูล และการพิทักษ์สิทธิของผู้ใช้บริการ
- การป้องกันภาวะแทรกซ้อนของผู้ป่วย/ผู้ใช้บริการ
- การพยาบาลที่สอดคล้องกับปัญหาและความต้องการ
- การปฏิบัติกิจกรรมพยาบาลที่ถูกต้องตามหลักการการป้องกันและควบคุมการติดเชื้อ ในโรงพยาบาล
- การส่งเสริมการดูแลตนเองของผู้ป่วย ผู้ใช้บริการ และครอบครัว

NUR.7 กิจกรรมพัฒนาคุณภาพ

มีกิจกรรมติดตามประเมินผลและพัฒนาคุณภาพของบริการพยาบาล โดยการทำงานเป็นทีม และมีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง
(ดูรายละเอียดในบทที่ 8 กระบวนการคุณภาพทั่วไป และบทที่ 9 กระบวนการคุณภาพด้านคลินิกบริการ)



(104) ได้แก่หน้าที่ในการให้คำปรึกษา/ข้อเสนอแนะแก่ทีมผู้บริหาร, ประสานกิจกรรม/นโยบายของงานบริการพยาบาล, ดูแล เสริมสร้าง อำนวยความสะดวก ควบคุมการปฏิบัติงานเจ้าหน้าที่ทางการพยาบาลให้อยู่บนพื้นฐานของจริยธรรม จรรยาบรรณ กฎหมาย ความรู้, คัดเลือกบุคคลเข้าทำงาน, กำหนดบทบาทหน้าที่ความรับผิดชอบ, จัดระบบติดตามและประเมินคุณภาพ, กำหนดแนวทางส่งเสริมการดูแลตนเองของผู้ป่วย

(105) ความเป็นผู้นำ การจัดการกับความขัดแย้ง การตัดสินใจแก้ไขปัญหา การสร้างแรงจูงใจ การให้ข้อชี้แนะเพื่อการพัฒนาตัวเจ้าหน้าที่ การตรวจสอบวิเคราะห์งาน การนำเสนอรายงานและขอการสนับสนุน การจัดหาและควบคุมการใช้ทรัพยากร การวางแผนและประเมินผล

(106)  การสั่งการและมอบหมายงาน การช่วยเหลือทีมงานในการให้การพยาบาลผู้ป่วยที่ซับซ้อน การนำเทคโนโลยีและความรู้ใหม่ๆ มาใช้เพื่อปรับปรุงคุณภาพการพยาบาล

(107) การสอนและฝึกให้ทีมงานพัฒนาทักษะและความสามารถในการปฏิบัติงาน การริเริ่มโครงการหรืองานวิจัย การศึกษาเรียนรู้และถ่ายทอด การสร้างบรรยากาศทางวิชาการ

(108) โดยคำนึงถึง จำนวนผู้ป่วยลักษณะผู้ป่วย ความรุนแรงของผู้ป่วย คุณสมบัติเฉพาะตำแหน่งของเจ้าหน้าที่ ความชำนาญของเจ้าหน้าที่ ลักษณะงาน

(109) ตัวอย่างมาตรฐานของกองการพยาบาลกำหนดสัดส่วน พยาบาลวิชาชีพ:พยาบาลเทคนิค:ผู้ป่วย ในแต่ละหน่วยงานไว้ดังนี้ ผู้ป่วยนอก 1:1.5-2:100, ผู้ป่วยอุบัติเหตุและฉุกเฉิน 3:1:100, หอผู้ป่วยสามัญ 1:1.5-2:24, หอผู้ป่วยพิเศษ 1:1.5-2:10, ผู้ป่วยหนัก 3:1:4, ห้องคลอด 2:1:4, ห้องผ่าตัด 3:1:2, วิสัญญีพยาบาล 2:0:2

(110) ระบบการนิเทศ ควรประกอบด้วย วัตถุประสงค์, แนวทางการนิเทศ, เครื่องมือนิเทศ, ตารางการนิเทศ, บทบาทและความรู้ของพยาบาลผู้นิเทศ