บทที่ 4. การบริหารและพัฒนาทรัพยากรบุคคล

HUM.1 การวางแผนทรัพยากรบุคคล

มีการวางแผนทรัพยากรบุคคลสอดคล้องกับพันธกิจ แผนยุทธศาสตร์ โครงสร้างองค์กร และทรัพยากรของโรงพยาบาล

(1) มีนโยบายด้านทรัพยากรบุคคลซึ่งได้รับการรับรองจากองค์กรบริหารสูงสุด (HUM.1.1)

- ระดับกำลังคนที่ต้องการ
- วิธีการได้มาซึ่งกำลังคนที่ต้องการ
- แนวทางการทดแทนกำลังคนที่ขาดแคลน
- แนวทางการพัฒนาศักยภาพของกำลังคนที่มีอยู่

(2) มีผู้บริหารระดับสูงรับผิดชอบการบริหารทรัพยากรบุคคล ในด้านการวางแผน การดำเนินการ และการประเมินผล (HUM.1.2)

(3) มีการจัดทำแผนทรัพยากรบุคคลเป็นลายลักษณ์อักษร (HUM.1.3)

- ประเภทและจำนวนกำลังคนที่ต้องการในปัจจุบันและในอนาคต
- ใช้ปริมาณงานและลักษณะงานเป็นตัวกำหนดจำนวนและคุณสมบัติของเจ้าหน้าที่
- การพัฒนา การศึกษา การฝึกอบรม สำหรับเจ้าหน้าที่
- การปรับเปลี่ยนระบบแรงจูงใจ (ค่าตอบแทน การยกย่องชมเชย และประโยชน์ตอบแทน)
- การปรับระบบงานเพื่อให้เกิดความยืดหยุ่น ประสิทธิภาพ การประสานงาน

 (4) มีการกำหนดคุณสมบัติ และความรู้ความสามารถเฉพาะตำแหน่ง (HUM.1.4)

HUM.2 การสรรหา คัดเลือก บรรจุ

มีกระบวนการสรรหาและคัดเลือกเพื่อให้ได้เจ้าหน้าที่ที่มีคุณสมบัติตามที่กำหนดไว้

(1) มีวิธีปฏิบัติในการสรรหาและคัดเลือกเจ้าหน้าที่ (HUM.2.1)

- กำหนดเกณฑ์ในการคัดเลือก
- การตรวจสอบประวัติและคุณสมบัติ
- การตรวจสุขภาพ
- การทดลองปฎิบัติงานและการประเมินผล

 (2) มีการจัดทำหนังสือสัญญาจ้างเป็นลายลักษณ์อักษร (HUM.2.2)

- สัญญาจ้างกำหนดเงื่อนไขและระยะเวลาจ้าง
- สัญญาจ้างสื่อให้เจ้าหน้าที่ได้รับทราบบทบาทหน้าที่รับผิดชอบของตนที่สัมพันธ์กับ เป้าหมายขององค์กร

 (3) มีการจัดทำทะเบียนประวัติเจ้าหน้าที่ (HUM.2.3)

- มีข้อมูลที่จำเป็นครบถ้วน(29)
- มีระบบรักษาความลับข้อมูลเจ้าหน้าที่(30)

GEN.3 การจัดการทรัพยากรบุคคล

มีการจัดการทรัพยากรบุคคลเพื่อให้บริการผู้ป่วยได้ตามพันธกิจที่กำหนดไว ้อย่างมีคุณภาพและประสิทธิภาพ

(1) การจัดกำลังคน (GEN.3.1)

- มีเจ้าหน้าที่เพียงพอและเหมาะสมกับพันธกิจของหน่วยงานทั้งในด้านปริมาณและคุณภาพ (GEN.3.1.1)
- มีกลไกเพื่อติดตามและประเมินความพอเพียงของเจ้าหน้าที่เทียบกับปริมาณงาน อย่างเป็นระบบ(31)  (GEN.3.1.2)
- มีมาตรการแก้ไขกรณีกำลังคนไม่เพียงพอ

 (2) มีการประเมินผลการปฏิบัติงานอย่างสม่ำเสมอ (HUM.3.6, GEN.3.2)

- การประเมินมีเป้าหมายเพื่อให้ผู้รับการประเมินมีการพัฒนาตนเอง, ร่วมมือในการพัฒนาหน่วยงาน และตอบสนองความต้องการของผู้ป่วยดีขึ้น
- เกณฑ์ที่ใช้ในการประเมินเหมาะสมและครอบคลุม(32)
- ผู้ปฏิบัติงานภูมิใจในผลงานของตน และทราบจุดอ่อนที่ต้องปรับปรุง
- ผู้บริหารสนับสนุนให้เจ้าหน้าที่มีโอกาสพัฒนาตนเอง

 (3) เจ้าหน้าที่ที่มีคุณสมบัติไม่ครบตามที่กำหนดไว้ในคุณสมบัติเฉพาะตำแหน่ง หรือนักเรียนฝึกงาน ปฏิบัติงานภายใต้การกำกับดูแล (GEN.3.3)

- มีแนวทางในการตรวจสอบ/ควบคุม/กำกับดูแลที่ชัดเจน
- มีระบบให้คำปรึกษาได้ตลอดเวลา
- มีการตรวจสอบอย่างสม่ำเสมอ
- มีการแจ้งผลการตรวจสอบให้เจ้าหน้าที่ทราบ
- มีการนำผลการตรวจสอบมาใช้ปรับปรุงวิธีการทำงานของหน่วยงาน

HUM.3 การพัฒนาทรัพยากรบุคคล

มีการเตรียมความพร้อม การเพิ่มพูนความรู้และทักษะ เพื่อให้เจ้าหน้าที่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างมีคุณภาพ

(1) มีการประเมินความต้องการและกำหนดเนื้อหาในการพัฒนาทรัพยากรบุคคล (HUM.3.1)

- ใช้ข้อมูลจากการประเมินผลการปฏิบัติงาน
- ใช้ข้อมูลจากกิจกรรมคุณภาพ
- ใช้ข้อมูลความก้าวหน้าทางวิชาการและเทคโนโลยี
- มีการจัดลำดับความสำคัญของประเด็นในการพัฒนาทรัพยากรบุคคล

 (2) มีการจัดทำแผนพัฒนาทรัพยากรบุคคลในระดับโรงพยาบาลและระดับหน่วยงาน (HUM.3.2)

- แผนการปฐมนิเทศ
- แผนการส่งเจ้าหน้าที่ไปรับการศึกษาต่อเนื่องในหลักสูตรต่างๆ ทั้งหลักสูตรระยะสั้นและหลักสูตรระยะยาว
- แผนการฝึกอบรมภายในโรงพยาบาล

 (3) เจ้าหน้าที่ใหม่ทุกคนได้รับการเตรียมความพร้อมก่อนเข้าประจำการ (HUM.3.3)

- เจ้าหน้าที่ใหม่ได้รับทราบบทบาทหน้าที่ และความคาดหวังของโรงพยาบาล/หน่วยงาน
- เจ้าหน้าที่ใหม่คุ้นเคยกับสิ่งแวดล้อมในการทำงาน ทั้งด้านสถานที่ บุคคล และวิธีทำงาน(33)
- มีระบบพี่เลี้ยงหรือที่ปรึกษาสำหรับเจ้าหน้าที่ใหม่

 (4) มีกิจกรรมเพิ่มพูนความรู้และทักษะสำหรับเจ้าหน้าที่ระหว่างประจำการอย่างสม่ำเสมอ (HUM.3.4)

- ครอบคลุมความรู้ทั้งด้านเทคนิคบริการและด้านกระบวนการพัฒนาคุณภาพ
- วิทยากรและกิจกรรมสอดคล้องกับวัตถุประสงค์
- มีการนำศักยภาพของผู้เชี่ยวชาญในโรงพยาบาลมาใช้ในการพัฒนาเจ้าหน้าที่
- กลุ่มเป้าหมายเข้ารับการฝึกอบรมเป็นส่วนใหญ่

 (5) มีการประเมินแผนพัฒนาทรัพยากรบุคคล (HUM.3.5, GEN.4.5)

- ประเมินกระบวนการจัดอบรม
- ประเมินความรู้ที่ผู้เข้าอบรมได้รับ
- ประเมินการนำความรู้ไปใช้/การเปลี่ยนวิธีการทำงาน
- ประเมินผลกระทบต่อการดูแลผู้ป่วย
- นำผลการประเมินไปปรับปรุงแผนพัฒนาทรัพยากรบุคคล

HUM.5 การตอบสนองความต้องการของเจ้าหน้าที่

มีการตอบสนองความต้องการของเจ้าหน้าที่ในด้านการบริหารและพัฒนาทรัพยากรบุคคล อย่างสอดคล้องกับวิสัยทัศน์ พันธกิจ  และปรัชญาของโรงพยาบาล

(1) การศึกษาความต้องการและประเมินความพึงพอใจของเจ้าหน้าที่

- คุณภาพชีวิตการทำงาน
- การวิเคราะห์งานและออกแบบระบบงาน
- กระบวนการบริหารงานบุคคล
- การประเมินผลการปฏิบัติงาน
- การพัฒนาความรู้และทักษะ
- การบริหารค่าจ้างและเงินเดือน
- ความสัมพันธ์ระหว่างผู้บริหารและผู้ปฏิบัติงาน
- สวัสดิการเจ้าหน้าที่

(2) การตอบสนองต่อความต้องการของเจ้าหน้าที่อย่างเหมาะสม



(29) ข้อมูลที่ควรมีในแฟ้มประวัติเจ้าหน้าที่ ได้แก่ ใบสมัคร ประวัติการศึกษาและการทำงาน หนังสือรับรองประวัติการทำงาน สัญญาจ้าง หน้าที่รับผิดชอบ บันทึกการลาและป่วย บันทึกประเมินผลการปฏิบัติงาน


(30) จะต้องกำหนดผู้มีสิทธิดูข้อมูล ในกรณีบุคคลอื่นต้องการใช้ข้อมูลจะต้องขออนุญาตเจ้าของข้อมูลก่อน


(31) เกณฑ์ที่ใช้วิเคราะห์ควรพิจารณาข้อมูล ความรุนแรง/ความต้องการของผู้ป่วย และศักยภาพของเจ้าหน้าที่แต่ละระดับในการตอบสนองความต้องการนั้น


(32) เกณฑ์ที่ใช้ในการประเมินผลการปฏิบัติงาน ควรประกอบด้วย การปฏิบัติตามหน้าที่ที่กำหนดไว้, การปฏิบัติตามนโยบาย, การทำงานร่วมกับผู้อื่น, การมีส่วนต่อการบรรลุวัตถุประสงค์ของหน่วยงาน, การปฏิบัติตามมาตรฐานวิชาชีพ, เสียงสะท้อนของลูกค้า


(33) วิธีทำงานที่เจ้าหน้าที่ใหม่ควรทราบ ได้แก่ นโยบายและวิธีปฏิบัติที่สำคัญ, การรายงานอุบัติเหตุ/อุบัติการณ์, ระบบประสานงาน การขอคำปรึกษา/ความช่วยเหลือ