Srisangworn Sukhothai Hospital

สกู๊ปข่าว "โครงการ 30 บาทฯ"

บทความ / ประกันสุขภาพ
วัน: 07 ก.ย. 2004 - 15:44
อย่า...แค่ขายฝัน!

แม้นโยบาย "ประชานิยม" ของรัฐบาล ที่ถูกแปรเปลี่ยน เป็นโครงการ อภิมหาโปรเจกต์ อันหลากหลาย จะถูกวิพากษ์วิจารณ์ จากฝ่ายค้านและ นักวิชาการ ว่าเป็นโครงการประเภท "ไฟไหม้ ฟาง" และล้วนก่อให้เกิดหนี้สิน ลดการพึ่งพาตนเอง ของประชาชนลงทั้งสิ้น

แต่สำหรับโครงการ "หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า" 30 บาทรักษาทุกโรคแล้ว ดูเหมือน จะเป็นเพียงโครงการเดียว ที่ได้รับเสียงสะท้อนด้วยความรู้สึกที่คล้ายจะแตกต่างออกไป

ไม่ถึงกับ "ชื่นชม" มากจนไม่มีที่ติ แต่ก็ไม่ใช่ "ก่นด่า" ชนิดที่เรียกว่าไร้ซึ่งความพึงพอใจ....

ส่วนหนึ่งอาจเป็นเพราะ โครงการ 30 บาทรักษาทุกโรค ทำให้คนไทยจำนวนไม่น้อย เลิกหวาดกลัวที่จะต้องไปโรงพยาบาล และไม่ต้องเป็นหนี้สินจนหมดเนื้อหมดตัว หากป่วยด้วยโรคร้ายแรงสักโรคหนึ่ง

1,255 วัน จากวันแรกที่คนไทย เริ่มมี บัตรทอง จนถึงวันนี้

ทีมข่าวสาธารณสุข ขอทำหน้าที่กระจกสะท้อนถึงผลของการที่คนไทยมี "บัตรทอง" เพิ่มขึ้นอีกบัตรหนึ่งในกระเป๋าว่า คนไทยได้อะไรบ้าง และยังมีอะไรที่เป็นช่องโหว่ จุดบอด ซึ่งต้องอุดรูรั่ว และเติมเต็มให้ได้ หากรัฐบาลจริงใจกับการสานฝัน เพื่อให้คนไทยมีสุขภาพดีกันอย่างถ้วนหน้าในอนาคต

สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) ฉายภาพผลพวง อันเนื่องมาจากการมีโครงการ 30 บาทรักษาทุกโรคว่า ในระยะยาว โครงการนี้จะทำให้ประเทศไทยสามารถประหยัดค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพได้ไม่ต่ำกว่า 2 หมื่นล้านบาทต่อปี

ส่วนสิ่งที่เกิดขึ้นแล้วในวันนี้ ก็คือ การที่ประชาชนได้มีสถานพยาบาล ที่มั่นใจได้ใกล้ๆ บ้าน ทั้ง "ศูนย์สุขภาพชุมชน" ที่ครอบคลุมพื้นที่ทั้งประเทศ โดยศูนย์สุขภาพชุมชนแต่ละแห่ง จะรับผิดชอบ ประชาชนเฉลี่ย 10,510 คน ปัจจุบัน ศูนย์ฯ 753 แห่ง มีแพทย์ให้บริการเต็มเวลาในวัน และเวลาราชการ อีก 1,882 แห่ง มีแพทย์ปฏิบัติงานเป็นบางเวลา นอกจากนี้ ยังมีศูนย์สุขภาพชุมชนอีก 1,183 แห่ง มีทันตแพทย์ไปให้บริการเป็นบางเวลาด้วย ส่วนในกรุงเทพมหานคร มีการเชิญชวนให้ภาคเอชนเข้าร่วม โครงการหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า โดยการเปิด "คลินิกชุมชนอบอุ่น" แล้วกว่า 57 แห่ง ส่วนใหญ่เป็นคลินิกเอกชนที่คิดค่าบริการเพียง 30 บาท

มีบริการแพทย์เฉพาะด้านกระจายไปสู่ภูมิ-ภาค โดยโครงการ 30 บาทรักษาทุกโรค ได้ผลักดันให้ เกิดระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉิน (emergency medical service-EMS) และศูนย์บริการการแพทย์ เฉพาะด้าน (excellent center) ในส่วนภูมิภาค ทำให้ประชาชนได้รับบริการที่สะดวกขึ้น ที่สำคัญกว่านั้นคือ ความ "สบายใจ" ของชาวบ้าน ในเรื่องของเงินทองที่มีมากขึ้น หากป่วยด้วยโรคที่มีค่าใช้จ่ายสูง จากที่ในอดีตหากป่วยด้วยโรคเช่นนี้ ก็มีแต่ปล่อยให้ "ตายไปตามยถากรรม" สถานเดียว

และล่าสุดผลการสำรวจถึงการดำเนินงานในโครงการหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า หรือ 30 บาทรักษาทุกโรค โดยสำนักวิจัยเคเอสซีอินเตอร์-เนตโพล หรือเอแบคโพล ทำให้พบข้อมูลที่น่าสนใจหลายประการ

ภาพรวมผู้ถือบัตรทองถึงประมาณ 91.5% พึงพอใจต่อผลการรักษาที่ได้รับ แต่เมื่อแยกตามเหตุผลแล้ว พบว่ามีคนที่เห็นว่าโครงการนี้ ได้ช่วยประหยัดค่าใช้จ่าย ในการรักษาพยาบาล 50.8% เป็นการช่วยเหลือ คนยากจน 27.6% เห็นว่าเจ้าหน้าที่ให้บริการ อย่างดีเพียง 5.5% และเห็นว่าคุณภาพการรักษา ได้มาตรฐานเพียง 2.1% รวมทั้งความเห็นที่ว่าโครงการนี้ ได้เปิดโอกาสให้ทุกคนมีโอกาส เข้ารับบริการรักษาอย่างทั่วถึงเสมอภาคเพียง 2.0%

ขณะเดียวกันประชาชนเองก็มีข้อเสนอที่ต้องการให้มีการปรับปรุงอีกหลายจุด เช่น เสนอให้มีการปรับปรุงเรื่องการให้บริการ กิริยามารยาท การต้อนรับของเจ้าหน้าที่ ซึ่งสูงถึง 30.8% ปรับปรุงคุณภาพการรักษาพยาบาล คุณภาพยา อุปกรณ์ บุคลากร 26.9% ปรับปรุงเรื่องการรอตรวจ รอรับยา ซึ่งใช้เวลานาน 13.5% ให้มีการขยายสิทธิการรักษาพยาบาลให้ครอบคลุมทุกโรค 5.7% ให้สร้างความเสมอภาค เท่าเทียมกับผู้ใช้สิทธิประเภทอื่นๆ 4.5% จัดหาแพทย์ พยาบาล ให้พอเพียงกับความต้องการเฉพาะทาง 3.9% และเพิ่มจำนวนสถานพยาบาลที่เข้าร่วมโครงการ 3.5%

ในส่วนของการ "ร่วมจ่าย" ในโครงการ 30 บาทรักษาทุกโรค การสำรวจครั้งนี้ ยังพบว่ามีประชาชนเพียง 46.5% เท่านั้น ที่พร้อมจ่ายเงินเพิ่ม ขณะที่อีก 53.5% ไม่พร้อม

และเมื่อพิจารณาลึกลงไปในเหตุผลบางเหตุผลของความพร้อมในการร่วมจ่าย ก็ยังคงเป็นสิ่งที่ "ตอกย้ำ" ถึงความเชื่อมั่นในโครงการ นี้มากขึ้นไปอีก นั่นก็คือ 27.4% พร้อมจ่าย เพราะหวังว่าการรักษาพยาบาลจะดีขึ้น 23.5% พอมีกำลังจ่ายได้ถ้าไม่แพงเกินไป 8.3% ยอมรับว่าพร้อมจะจ่ายในกรณีที่เป็นยานอกบัญชี และที่ตอบแบบตกบันไดพลอยโจนก็คือ ป่วยแล้วยังไงก็ต้องจ่าย มีถึงประมาณ 7.7%

ส่วนคนที่ "ไม่พร้อม" ส่วนใหญ่ให้ เหตุผลว่า ไม่มีเงิน เพราะรายได้น้อยถึง 38.8% เห็นว่าค่าธรรมเนียม 30 บาทเหมาะสมดีแล้ว 21.4% มีรายจ่ายมากอยู่แล้ว 17.1% ไม่ ต้องการจ่ายเกินวงเงินที่มีสิทธิตามบัตร 7.1% และไม่จ่ายเพราะการรักษา การบริการยังไม่ดีเท่าที่ควร 2.9%

น.พ.สงวน นิตยารัมภ์พงศ์ เลขาธิการ สปสช. ระบุว่า จะนำผลการสำรวจครั้งนี้ ไปดำเนินการปรับปรุง โดยเฉพาะประเด็นที่มีการพบว่า ประชาชนกลุ่มหนึ่ง ไม่ยอมไปใช้บริการ 30 บาทรักษาทุกโรค แม้ว่าจะมี บัตรทองก็ตาม เพราะไม่เชื่อว่าจะได้รับบริการที่ดี ตรงนี้เป็นจุดสำคัญที่ สปสช. จะต้องหาทางสร้าง "ความเชื่อมั่น" ต่อการบริการในโครงการ 30 บาทรักษาทุกโรคให้เกิดขึ้นให้ได้

เพราะโครงการนี้ ถือเป็นโครงการที่ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลง อย่างมากในระบบสุขภาพของประเทศ ตั้งแต่เกิดจากท้องแม่ ไปจนถึงวันตาย ซึ่งเป็นวันสุดท้ายชีวิต

จากข้อมูลที่ประมวลมาตั้งแต่บรรทัดแรก สิ่งที่ ทีมข่าวสาธารณสุข ขอฝากไปถึงทุกหน่วยงาน ซึ่งมีส่วนเกี่ยวข้องรับผิดชอบต่อโครงการนี้ คือการไม่มองเฉพาะเสียงตอบรับ หรือผลบวกเพียงทางเดียว

ไม่ควรคิดเพียงว่า มีคนพอใจถึงกว่า 90% แล้วเท่านั้น!

แต่เรามองว่า ข้อเสนอของประชาชนที่ต้องการ ให้ปรับปรุงในโครงการ 30 บาท ทุกจุด ทุกเรื่อง คือภาพสะท้อนถึงข้อบกพร่อง หรือจุดบอดที่ทุกส่วนต้องไม่มองข้าม โดยเฉพาะ สปสช. ต้องนำไปวิเคราะห์เพื่อพัฒนาระบบการให้บริการในโครงการ 30 บาทรักษาทุกโรค เพื่อให้มีคุณภาพมาตรฐานมากขึ้น

เพราะข้อเสนอเหล่านี้ล้วนชี้ชัดถึงความ "ขาดแคลน" ในระบบ ที่จำเป็นต้องเติมให้เต็มแทบทั้งสิ้น

ที่สำคัญรัฐบาลต้องกำหนดทิศทาง ที่ควรจะเป็นของโครงการนี้ให้ดี ซึ่งหมายถึงถูกต้อง ตรงกับความเป็นจริง ไม่ใช่มุ่งสร้างภาพลวงตา เพียงเพราะหวังให้เกิดความถูกใจ ด้วยการสร้างแรงจูงใจ ให้กับประชาชนจาก "การตลาด" ที่เข้มข้น

เพราะหากวันใดที่ความคาดหวังของประชาชนสูงกว่า สิ่งที่รัฐสามารถหยิบยื่นให้จริงได้แล้ว

ในอนาคต โครงการ 30 บาทรักษาทุกโรค อาจกลายเป็นเหมือน "บูมเมอแรง" ที่วกกลับมายังรัฐบาล พร้อมด้วยแรงอัดที่ ส่งผลลัพธ์ในทางลบอย่างเต็มแรง ก็เป็นได้!!!


From...http://www.thairath.co.th/thairath1/2547/scoop/health/sep/07/s_health.php

.....กริ่งแก้ว ศูนย์ ICT


บทความนี้มาจาก Srisangworn Sukhothai Hospital
http://192.168.0.37/

URL สำหรับเรื่องนี้คือ:
http://192.168.0.37/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=72